पश्चिम आशिया आणि युरेशिया क्षेत्रातील बदलत्या भू-राजकीय परिस्थितीच्या पार्श्वभूमीवर इराण आणि रशियामधील घडामोडींवर भारताने बारकाईने लक्ष केंद्रित केले आहे. ऊर्जा सुरक्षा, व्यापार, संरक्षण सहकार्य आणि प्रादेशिक स्थैर्य या दृष्टीने या दोन्ही देशांतील संबंध भारतासाठी महत्त्वाचे मानले जातात.
अलीकडील काळात इराण आणि रशिया यांच्यातील सहकार्य विविध क्षेत्रांमध्ये वाढताना दिसत आहे. ऊर्जा, वाहतूक, आर्थिक व्यवहार आणि रणनीतिक भागीदारीशी संबंधित चर्चांमुळे जागतिक स्तरावर या संबंधांकडे विशेष लक्ष वेधले गेले आहे. याचा परिणाम आशिया आणि युरोपमधील व्यापार मार्गांवर तसेच जागतिक ऊर्जा बाजारावर होऊ शकतो, असे तज्ज्ञांचे मत आहे.
भारताचे दोन्ही देशांशी स्वतंत्र आणि दीर्घकालीन संबंध आहेत. रशिया हा संरक्षण आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रातील महत्त्वाचा भागीदार मानला जातो, तर इराण भारताच्या ऊर्जा गरजा आणि मध्य आशियाशी संपर्क वाढवण्याच्या दृष्टीने रणनीतिकदृष्ट्या महत्त्वाचा आहे. त्यामुळे या प्रदेशातील प्रत्येक घडामोड भारतासाठी विशेष महत्त्वाची ठरते.
परराष्ट्र धोरण तज्ज्ञांच्या मते, भारताची भूमिका नेहमीच संतुलित आणि राष्ट्रीय हिताला प्राधान्य देणारी राहिली आहे. बदलत्या जागतिक परिस्थितीत विविध देशांशी संबंध टिकवून ठेवत स्वतःच्या आर्थिक आणि रणनीतिक हितसंबंधांचे संरक्षण करणे हे भारताचे प्रमुख उद्दिष्ट असल्याचे मानले जाते.
दरम्यान, जागतिक ऊर्जा बाजारातील चढ-उतार, प्रादेशिक संघर्ष आणि आर्थिक निर्बंधांसारख्या मुद्द्यांमुळे इराण-रशिया संबंधांचे महत्त्व अधिक वाढले आहे. या पार्श्वभूमीवर भारताकडून परिस्थितीचा सातत्याने आढावा घेतला जात असल्याचे सूत्रांचे म्हणणे आहे.
आगामी काळात इराण आणि रशियामधील संबंध कोणत्या दिशेने जातात आणि त्याचा जागतिक राजकारणावर काय परिणाम होतो, याकडे भारतासह जगभरातील देशांचे लक्ष लागले आहे.
