देशभरात उष्णतेची तीव्रता दिवसेंदिवस वाढत असून आजपासून ‘नौतपा’ला अधिकृत सुरुवात झाली आहे. हिंदू पंचांगानुसार सूर्य रोहिणी नक्षत्रात प्रवेश करताच सुरू होणाऱ्या या नऊ दिवसांच्या काळात वर्षातील सर्वाधिक उष्णता अनुभवायला मिळते. यंदाही नौतपाच्या सुरुवातीलाच अनेक राज्यांमध्ये तापमानाने 45 अंश सेल्सियसचा टप्पा ओलांडला आहे.
महाराष्ट्र, राजस्थान, दिल्ली, मध्य प्रदेश, उत्तर प्रदेश आणि विदर्भातील अनेक भाग उष्णतेच्या लाटेने होरपळत आहेत. महाराष्ट्रातील ब्रह्मपुरी येथे तब्बल 47.2 अंश सेल्सियस तापमान नोंदवले गेले असून ते देशातील सर्वाधिक तापमान ठरले आहे. नागपूर, अकोला, चंद्रपूर आणि अमरावती जिल्ह्यांमध्येही उष्णतेची तीव्रता प्रचंड वाढली आहे.
भारतीय हवामान विभागाने (IMD) पुढील काही दिवसांसाठी ‘Severe Heatwave’ चा इशारा दिला आहे. विशेषतः दुपारच्या वेळेत बाहेर न पडण्याचा आणि पुरेसे पाणी पिण्याचा सल्ला नागरिकांना देण्यात आला आहे. दिल्ली-एनसीआरमध्येही तापमान 46 अंशांच्या जवळ पोहोचण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, नौतपा काळात सूर्यकिरण थेट पृथ्वीवर पडत असल्याने उष्णतेची तीव्रता वाढते. याचा परिणाम शेती, पाणीसाठे आणि आरोग्यावरही होत आहे. अनेक शहरांमध्ये वीज वापर विक्रमी पातळीवर पोहोचला असून एसी आणि कूलरचा वापर वाढल्याने वीज यंत्रणांवर ताण निर्माण झाला आहे.
दरम्यान, काही हवामान तज्ज्ञांनी नौतपानंतर प्री-मॉन्सून पावसाला सुरुवात होण्याची शक्यता वर्तवली आहे. मात्र पुढील काही दिवस तरी नागरिकांना उष्णतेपासून दिलासा मिळण्याची शक्यता कमी असल्याचे स्पष्ट करण्यात आले आहे.
